İshal(Diyare)''de Beslenme Tedavisi
İshale yakalanmamak yada kısa surede atlatabilmek için mutlaka bir takım tedbirler almak gerekir. Daha çok gelişmekte olan ülkelerde hijyen koşullarının sağlanamaması nedeniyle mikrobik ishallere yaz aylarında daha sık rastlanmaktadır. Vücuttan aşırı miktarda su kaybına yol açan bu hastalıkta diyet tedavisi çok önemlidir.
Özellikle durgun sularda, kanalizasyonun karıştığı sularda, iyi ilaçlanmamış çeşme sularında mikroplar uygun ortamı çok çabuk bulur hızlıca çoğalırlar ve uzun süre yasarlar. Bu suların içilmesi, bu sularda bulaşık yıkanması, iyi yıkanmamış meyve ve salataların tüketilmesi sonucunda mikroplar ağız yoluyla alınarak oradan bağırsaklara ulaşır ve ishale neden olur.
İshal döneminde vücuttan aşırı su ve elektrolit kaybı olur bu durum bir takım sağlık problemlerinide beraberinde getirir.
İshalde;
İştahsızlık
Kişide ani kilo kaybı
Deri tonusunda azalma
Karın ağrısı ve kramplar
Kansıklık
Kalp ritm bozukluğu
Böbrek yetmezliği
İltihabi durumlarda bu tabloya ek olarak yüksek ateş ortaya çıkar.
Genel olarak mikrobik kaynaklı olan ishallerde mutlaka ilaç tedavisi gerekir. Eğer ishal 24 saatten fazla sürüyorsa mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Diyet tedavisi şart
İshalin şiddeti yada kaynağı ne olursa olsun mutlaka hastaya diyet tedavisi yapılmalıdır. Sıvı ve elektrolit kaybının az olduğu ishallerde uygun diyet tedavisi yeterlidir. Ancak aşırı sıvı ve elektrolit kaybı varsa dizanteri yada kolera şüphesi olanlar mutlaka hastaneye yatırılmalı ve kaybedilen sıvının yerine konması için serum takviyesi ve uygun ilaç tedavisi yapılmalıdır.
İshalden korunmak için neler yapılmalıdır?
Eller sık sık, bol su ve sabunla iyice yıkanmalıdır.
İçme suyunun temiz olmasına dikkat edilmelidir.
Susuzluk belirtisi olmasada su ve sulu besinler her zamankinden fazla tüketilmelidir.
Sebze ve meyveler bol ve temiz su ile iyice yıkanmalıdır. Yıkama işlemi sırasında mutlaka bu besinlerin sirkeli suda bekletilmesi gerekmektedir.
Besinleri taze ve hemen tüketilmesine özen gösterilmelidir. Besinler açıkta ve özellikle bu yaz aylarında sıcakta bırakılmamalı, sinek ve haşerelerden korunmasına dikkat edilmelidir.
Süt, yoğurt, peynir alırken mutlaka ambalajlı olanlar tercih edilmelidir. Açıkta satılanlar alınmamalıdır. Alınan ürünlerin üretim ve son kullanma tarihi mutlaka kontrol edilmelidir.
Hijyen açısından güvenilir olmayan yerlerde yemek yemeyin. Sütlü tatlılar ve dondurma tüketirken buzdolabında beklediğinden emin olun
İshalde diyetteki temel prensipler
Kaybedilen su ve elektrolitin yerine konması
Enerji ve besin öğeleri gereksinmelerinin karşılanması
Bağırsakların çalışma hızını arttıran posalı besinlerin azaltılması
İshalde diyet tedavisi nasıl olmalıdır?
İshali olan kişilerin posasız ve yağsız besinler tüketmesi gerekmektedir. Posa içeriği yüksek olan sebze ve meyveler, kuru baklagiller, kepek, çavdar içeren tam tahıl ürünlerinden uzak durmaları gerekmektedir.
Sıvı tüketimi arttırılmalıdır. Özellikle su, tuzlu ayran, soda, taze sıkılmış meyve suları(elma ve şeftali), Açık limonlu çay tüketilmelidir.
Fındık fıstık gibi kuruyemişler yağ içeriği çok yüksek olduğundan tüketilmemelidir.
Acılı soslu kremalı mayonezli ve bol baharatlı besinler yenmemelidir.
Her turlu şeker ve şekerli besinler ve çikolatadan kaçınılmalıdır.
Kızartma, kaymak, tereyağı yenmemesi gereken besinler arasındadır.
Bu donemde besinler kızartma yerine haşlanarak ya da fırında pişirilerek yenmelidir.
Pastırma, sucuk, salam, sosis gibi şarküteri ürünlerinden uzak durulmalıdır.
Bulgur tüketilmemelidir.
Kuru meyvelerden (kuru kayısı, incir, üzüm)uzak durulmalıdır.
Bu dönemde özellikle önerilen besinler
Yağsız makarna, pirinç pilavı, pirinç lapası, yayla çorba, yağsız beyaz peynir, muz, kabukları mutlaka soyulan elma, şeftali, havuç gibi meyveler tüketilmelidir.
Haşlanmış patates ve patates püresi kısa sürede ishali kesmeye yardımcı olacaktır.
Et olarak haşlanmış yağsız et ve tavuk yada yağsız ızgara köfte tercih edilebilir.